O Τάφος της Αμφίπολης

To my hellenic friends: this is an article you can find here, on my blog, originally in italian language. Now it's translated from italikà to ellinikà. I really hope you will enjoy. (Translation by A. Charoupa)

Το άρθρο που ακολουθεί είναι από την επίσκεψη μου στις 15 Αυγούστου 2014 στην Κεντρική Μακεδονία, περιοχή της Βορείου Ελλάδος. Μην μπερδεύεστε, είμαστε στην Ελλάδα. Δεν υπάρχει άλλη Μακεδονία για τους Έλληνες. Η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (FYROM, όπως χρησιμοποιείται στην Ελλάδα) πήρε το όνομα της ιστορικής περιοχής του Φιλίππου και του Μέγα Αλέξανδρου χωρίς την σύμφωνη γνώμη των γειτόνων της. Όπως είναι λογικό, δεν το αποδέχτηκαν με βάσιμα επιχειρήματα βασισμένα στην ιστορία. Ως εκ τούτου δημιουργήθηκε ένα διπλωματικό « θέμα» άλυτο μέχρι σήμερα, το οποίο πολλοί ιταλοί αγνοούν.

Μίλησα με πολλά άτομα, άκουσα ποικίλες απόψεις και η γενικότερη αίσθηση είναι ότι η αρχαιολογική ανακάλυψη της Αμφίπολης είναι ένα γεγονός μοναδικό στην μοντέρνα ιστορία. Είχα την τύχη να βρίσκομαι εκεί αυτές τις στιγμές.

Ο Φιλώτας (συνονόματος με τον στρατηγό και φίλο του Μέγα Αλέξανδρου) είναι 11 χρονών με βλέμμα αετίσιο. Δεν μπορεί να μείνει ακίνητος ούτε μια στιγμή. Φοράει μια κίτρινη μπλούζα και παντελόνι σκούρο, ένα καλοκαιρινό ντύσιμο ιδανικό για παιχνίδια με τα άλλα παιδιά του χωριού. Είμαστε στην Νέα Μεσολακκιά, ένα αγροτικό χωριό της Βόρειας Ελλάδας.

Η Νέα Μεσολλακιά βρίσκεται στην καρδιά της Μακεδονίας, σε ένα λόφο λίγο διαφορετικό από τους άλλους. Εδώ γράφτηκε ιστορία, συνέβησαν μεγάλες ιστορικές στιγμές. Αυτήν την «Ιστορία» ο Φιλώτας μαθαίνει στο σχολειό και η οποία αυτές τις μέρες επαναλαμβάνεται σε καθημερινή βάση.

Το μικρό χωριό με λίγους κατοίκους και ένα ωραίο μεγάλο πάρκο για τα παιδιά, μακριά από το χάος της πόλης έγινε ξαφνικά το επίκεντρο του αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Αυτός ο λόφος που για τον Φιλώτα και τα άλλα παιδιά ήταν ένα καταφύγιο του ελεύθερου χρόνου, στην πραγματικότητα κρύβει πολλά περισσότερα από κρυψώνες και καταφύγια.

Σε μία κορυφή του λόφου ανακαλύφθηκε ο μεγαλύτερος τάφος που έχει ανακαλυφθεί έως σήμερα από την Μακεδονική εποχή. Από εδώ πιστεύεται ότι οι ισχυροί του μακεδονικού βασιλείου ξεκινούσαν τις εκστρατείες τους καθώς ο Μέγας Αλέξανδρος σεβόταν και ήθελε να τιμήσει την περιοχή.

 

Ο τάφος που ανακαλύφθηκε από τους αρχαιολόγους μετά από αρκετή υπομονή και επιμονή, έχει περίμετρο 500 μέτρα και χρονολογείται στην περίοδο 325-300πΧ.

Ο Αλέξανδρος πέθανε στην Βαβυλωνία το 323 π.Χ και το πτώμα του θεωρείται ότι δεν επέστρεψε στην Μακεδονία οπότε οι αρχαιολόγοι δεν θεωρούν πολύ πιθανό να ανήκει στον μεγάλο στρατηλάτη. Ωστόσο οι ντόπιοι ελπίζουν ακόμα αν και η πιθανότητα ο τάφος να ανήκει στον Μέγα Αλέξανδρο είναι μικρή.

Ο κύριος Αθανάσιος που με ξεναγεί, είναι 52 χρονών. Πέρασε την εφηβεία του καλλιεργώντας καπνό με τα αδέλφια του και μετέπειτα μεταξύ Αθήνας-Θεσσαλονίκης πάντα πίσω από ένα τιμόνι: πρώτα σε ταξί και μετά στο αυτοκίνητο της σχολής οδηγών. Η ίδια ενέργεια του Φιλώτα ρέει στις φλέβες του Αθανάσιου και γίνονται εύκολα αντιληπτό όταν μιλάει για τον τάφο. «Το αισθάνεστε; Στο χωριό υπάρχει το άρωμα του Μέγα Αλέξανδρου» λέει χαριτολογώντας. Το λέει με έναν τόνο αμέριμνο αλλά γίνεται αντιληπτό ότι η ανακάλυψη αυτή θα έχει για το χωριό. Με τον κύριο Αθανάσιο και τον ασταμάτητο γιό του ανεβαίνουμε στον λόφο από ένα στενό χωματόδρομο (ανάμεσα σε καλλιέργειες καπνού) Θα μπορούσε να είναι ένα αγροτικό χωριό της Νότιας Ιταλίας που προσφέρει μια ήρεμη ζωή με καλλιέργειες και κτηνοτροφία.

Φτάνοντας στην είσοδο, παρατηρούμε τις εξωτερικές ανασκαφές, τις μεγάλες μαρμάρινες πλάκες που συνθέτουν τον περίβολο και το όλο θέαμα φαίνεται σαν μια κολοσσιαία νεκρόπολη. Η πράσινη νάιλον προστασία καλύπτει μεν την τάφρο, αλλά λίγο περιορίζει την φαντασία των ανθρώπων. Συναντάμε αυτοκίνητα παρκαρισμένα που ήρθαν για να δουν τον τάφο. Οικογένειες με παιδιά βγάζουν φωτογραφίες στον χώρο της ανακάλυψης. Προς το παρόν, μπορεί κάποιος να δει μόνο το εξωτερικό, κι αυτό από κάποια απόσταση. Ένα αυτοκίνητο της αστυνομίας επιβλέπει την περιοχή. Η μηχανή ανοιχτή ώστε να έχει το aircondition ανοιχτό, ο αστυνομικός φαίνεται σαν να ήθελε να είναι στην παραλία απολαμβάνοντας ένα φραπέ, ο καφές που καταναλώνεται περισσότερο στην Ελλάδα.

«Βλέπεις εκεί;» με ρωτά ο κύριος Σάκης, δείχνοντας τον ορίζοντα προς τα βόρεια. «Εκεί είναι ένας λόφος παρόμοιος με αυτόν». Μόλις που καταφέρνω να τον διακρίνω. Μοιάζει με έναν αχυρώνα αλλά είναι απλώς η ψευδαίσθηση των ξερών χόρτων. «Όπως εδώ, και εκείνος ο λόφος κρύβει έναν τάφο. Περίπου πριν από 15 χρόνια εισέβαλλαν αρχαιοκάπηλοι. Οι αρχαιολόγοι το αντιλήφθηκαν λίγο αργότερα αλλά ήταν αργά. Όλοι είναι σε αναμονή για τις εξελίξεις και ελπίζουν να είναι ασύλητος.

Βλέποντας τον ορίζοντα, η πεδιάδα του Στρυμόνα οδηγεί το βλέμμα μέχρι την θάλασσα του Αιγαίου. Το ποτάμι που πηγάζει από την Βουλγαρία, φορτωμένο με φερτά υλικά, κράτησε και αυτό ένα μυστικό για πολλά χρόνια. Εκατό χρόνια πριν, λίγο πριν τον πρώτο παγκόσμιο, οι Άγγλοι στρατιώτες ανέσυραν από τα θολά νερά του ποταμού το κολοσσιαίο «Λιοντάρι της Αμφίπολης». Το άγαλμα τώρα προστατεύει ένα σταυροδρόμι, κοντά σε μία από τις αρχαιότερες γέφυρες του Στρυμώνα. Η επιβλητικότητα του εντυπωσιάζει κάθε οδηγό, ειδικά την νύχτα, όταν το μάρμαρο φωτίζεται από τους ειδικά τοποθετημένους προβολείς.

«Από τα μέχρι τώρα στοιχεία, το λιοντάρι ήταν ενσωματωμένο στον τάφο» μου εξηγεί ο κύριος Σάκης. «Ίσως ένας σεισμός, ή μια πλημμύρα το παρέσυραν μέχρι την κοιλάδα και το νερό του ποταμιού το τύλιξε και το προφύλαξε για αιώνες. Σίγουρα, ένα μνημείο τόσο επιβλητικό ανήκει σε μια προσωπικότητα μεγάλου κύρους της ιστορίας μας». Όλες οι παύσεις του είναι γεμάτες από υπερηφάνεια.

Γυρνάμε λίγο γύρω από τα τείχη ώστε να έχουμε μια απόσταση ασφαλείας και εμφανίζεται από την είσοδο ένα πορτοκαλί motorbike. Μας πλησιάζει ο κύριος Νίκος, τερματοφύλακας αλλά και υπάλληλος στην ανασκαφή. Θα ήθελα να τραβήξω φωτογραφίες αλλά τα δρακόντεια μέτρα ασφαλείας δεν μου το επιτρέπουν.

ΟΙ τηλεοπτικές εικόνες μετά την επίσκεψη του Πρωθυπουργού, αποκάλυψαν την είσοδο την οποία φρουρούν δύο αποκεφαλισμένες Σφίγγες. Είμαστε στην αρχή μιας σπουδαίας ανακάλυψης.